Đối với người có sức khỏe bình thường, một vết trầy xước trên da chân khi cọ xát vào cạnh sắc tủ lạnh chỉ là một phiền toái nhỏ bé, tự khỏi trong vài ngày mà không để lại sẹo. Tuy nhiên, nếu bạn đang mang trong mình căn bệnh đái tháo đường tuyến tụy, một vết đứt mỏng như tờ giấy trên mu bàn chân cũng có thể là bản án tử hình cho toàn bộ chi dưới. Cùng Ban Biên Tập Giày Y Khoa phân tích quy trình sát khuẩn chuẩn y khoa nhằm khóa cổng nhiễm trùng do CDC Hoa Kỳ khuyến cáo đối với các vết xước bàn chân tiểu đường.
1. Tại sao vết xước siêu nhỏ lại khoét thành lổ hổng loét Wagner kinh hoàng?
Vết xước ở bàn chân bệnh nhân tiểu đường rất khó lành và dễ chuyển biến thành Loét tụ cầu (Ulcer). Nguyên nhân vì nồng độ Glucose đặc trong máu biến vết xước thành môi trường sinh trưởng ưa thích cho vi khuẩn. Cùng với đó, động mạch ngoại vi bị xơ vữa khiến máu mang bạch cầu và oxy không thể xuống đến ngón chân để vá mô.
Sự kết hợp của 3 yếu tố: Suy giảm miễn dịch do đường huyết cao - Xơ vữa dòng máu - Mất cảm giác đau (Neuropathy), biến bệnh nhân thành con nợ của vi khuẩn rình rập.
Hơn 85% các ca phẫu thuật đoạn chi ở bệnh việt Chợ Rẫy TP.HCM đều bắt nguồn từ một vết rách da không đáng có do: cắt móng tay sâu, mang đôi giày thời trang quá chật mài mòn mu bàn chân, gãi ngứa do côn trùng cắn... Chỉ sau 48 múi giờ nếu không dùng thuốc và lau rửa đúng cách, lớp da ngoài cùng sẽ chuyển sang nốt đen hoại tử (thịt thối) và lan vào đến tận tủy xương mô sụn.
2. Bộ sơ cứu bắt buộc phải có cho người tiểu đường
Bất kỳ gia đình nào có cụ già mắc chứng tiểu đường tĩnh mạch đều nên sắm ngay một Túi Sơ Cứu Bàn Chân Tự Động (Diabetic Foot First Aid Kit) trong tủ thuốc. Nó sẽ gồm có:
Bọt biển và nước muối sinh lý NaCl (0.9%)
Chai cồn i ốt y tế (Povidine-Iodine 10%) - để sát trùng trực tiếp.
Thuốc mỡ kháng sinh bôi ngoài (Neomycin, hoặc theo chỉ định bác sĩ nội tiết).
Băng gạc lưới tẩm Parafin vô trùng (tránh dính vào thịt non) và băng thun dán.
3. Quy trình sát khuẩn 4 bước - Quyết chiến với vi sinh vật
Bước 1: Rửa dòng nước chảy
Rửa vết xước ngay dưới vòi nước sạch trong hoặc nước muối sinh lý ấm nhẹ nhàng 1-2 phút. Xối trôi hoàn toàn bụi bẩn. TUYỆT ĐỐI không chà xát hay móc đất từ bên trong vết xước. Không sử dụng xà phòng diệt khuẩn đậm đặc gây bỏng da diện rộng hóa học.
Bước 2: Sát khuẩn điểm đích
Sử dụng tăm bông nhúng dung dịch sát khuẩn Povidine Iodine chậm rãi lăn dọc mép vết xước. Tinh chất I ốt sẽ thiêu rụi các mầm móng vi khuẩn gram âm, tụ cầu vàng ngay tức khắc trước khi chúng kịp đào hầm vào xương gót chân.
Bước 3: Thoa giáp bào thuốc mỡ
Bôi một lượng rất mỏng nhạt kem mỡ kháng sinh quanh vùng bề mặt xây xát (Xin lưu ý đọc kỹ chỉ định hoặc hỏi Trạm Y Tế phường để có tuýp mỡ chuẩn viêm loét tiều đường). Không thoa kem quá đặc làm bí vết loét, cản trở sự hô hấp của biểu bì da non.
Bước 4: Băng đóng bọc kín
Sử dụng loại băng rạc siêu vô trùng (Gạc tẩm Parafin không dính thịt non) bảo phủ lên vết cứa, cố định bằng băng keo thẩm thấu màng giấy hở. Thay băng 2 lần mỗi ngày. Nếu vết xước có dấu hiệu sưng vù đỏ rực, có mùi hơi hôi hay mủ xanh xuất hiện: Vào thẳng viện ngay lập tức!
4. Đừng để lặp lại sai lầm - Gỡ bỏ giày ép cơ học
Để vết thương vừa được sát khuẩn có thể nhanh chóng tái tạo tế bào hạt non, điểm mấu chốt thiết yếu nhất là Ngừng Tạo Áp Lực. Bệnh nhân không được đi chân trần và không được nhét chân vào các loại giày búp bê, giày vải thông thường. Cần sử dụng giày Detaunisex TIDU04K mở quai thoáng khoang chân hoàn toàn.
Thật tuyệt vọng khi bạn vừa bôi Povidine cẩn thận xong lại xỏ chân vào một đôi giày tây cứng ngắc ép chặt vào đúng vị trí vết xước đó, ma sát 10 ngàn bước chân sẽ xé toạc miệng gạc kháng khuẩn bạn tự làm.
Giải pháp an toàn từ Giày tiểu đường quai chéo TIDU04K
Được thiết kế hở phần mũi và gót chân linh hoạt, mẫu Giày cho người bệnh tiểu đường màu kem mềm rũ TIDU04K mang lại không gian giải phẫu siêu rộng mở (Wide toe). Giày giúp bạn cố định băng gạc nằm gọn bên trong mà không chịu bất cứ lực ma sát cơ học nào.
Trọng lượng siêu nhẹ cùng cơ chế quai dán xé chéo cho phép người cao tuổi sờ thay băng mà không cần tháo dây đan lột giày bất tiện. Bạn đang tự cấu hình sự phòng vệ vô giá cho ông bà cha mẹ mình ở nhà đấy!
ĐẶT MUA SẢN PHẨM KHÁNG KHUẨN TIDU04K GIẢM GIÁ 10% TẠI ĐÂY
Chăm sóc các vết đứt trầy xước không phải là 1 cuộc chiến dọn dẹp, nó là nghệ thuật bảo tồn. Dấu hiệu nhỏ bé có thể cướp đi chiếc chân một đời người. Hãy áp dụng triệt để những kiến thức mà y khoa Mỹ hướng dẫn bên trên bạn nhé.
*Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm y tế: Các bài viết của Ban Biên Tập Giày Y Khoa được tổng hợp và tham chiếu từ các nguồn Y khoa uy tín (Bộ Y Tế, WHO). Nội dung chỉ mang tính chất tham khảo bảo vệ sơ cứu trầy xước, không thay thế chẩn đoán y tế kê toa cho phẫu thuật hoại tử. Nên hỏi ý kiến bác sĩ Trạm y tế trực tiếp cho tình trạng của bạn.*
Nguồn tham khảo: CDC United States - Healthy Diabetic Feet Guidelines
